สพฐ.จัดงบ 3.88 หมื่นล้านบาท ปี 2570 หนุนเรียนฟรี 5 รายการ ตั้งแต่อนุบาลถึงจบการศึกษาขั้นพื้นฐาน ครอบคลุมเด็กกว่า 6.26 ล้านคน

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) จัดสรรงบประมาณปี 2570 รวม 38,819.47 ล้านบาท สนับสนุนค่าใช้จ่ายในการจัดการศึกษาตั้งแต่ระดับอนุบาลจนจบการศึกษาขั้นพื้นฐาน ครอบคลุมนักเรียนเป้าหมาย 6,260,519 คน ตามข้อมูล ณ วันที่ 10 มิถุนายน 2569 มุ่งลดภาระค่าใช้จ่ายของผู้ปกครอง เพิ่มโอกาสเข้าถึงการศึกษา และยกระดับคุณภาพการจัดการเรียนรู้ โดยกำหนดการสนับสนุน 5 รายการ ได้แก่ ค่าจัดการเรียนการสอน ค่าหนังสือเรียน ค่าอุปกรณ์การเรียน ค่าเครื่องแบบนักเรียน และค่ากิจกรรมพัฒนาคุณภาพผู้เรียน

แนวทางดังกล่าวจัดทำโดยสำนักนโยบายและแผนการศึกษาขั้นพื้นฐาน สพฐ. เพื่อให้สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาและสถานศึกษาดำเนินงานอย่างถูกต้อง โปร่งใส คุ้มค่า และเป็นไปตามระเบียบราชการ

เปิดวงเงินสนับสนุน 5 รายการ รวม 38,819 ล้านบาท

งบประมาณตามโครงการสนับสนุนค่าใช้จ่ายในการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน ปีงบประมาณ 2570 จำแนกได้ดังนี้

ค่าจัดการเรียนการสอน 22,513.97 ล้านบาท ครอบคลุมเงินอุดหนุนรายหัว เงินอุดหนุนปัจจัยพื้นฐานสำหรับนักเรียนยากจน และค่าอาหารนักเรียนประจำพักนอน
ค่าหนังสือเรียน 4,839.05 ล้านบาท สนับสนุนการจัดหาหนังสือเรียนและหนังสือที่ใช้ตามหลักเกณฑ์ของโครงการ
ค่าอุปกรณ์การเรียน 2,744.50 ล้านบาท สนับสนุนอุปกรณ์ที่จำเป็นต่อการเรียนรู้
ค่าเครื่องแบบนักเรียน 3,415.49 ล้านบาท ช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายในการจัดหาเครื่องแบบตามอัตราที่กำหนด
ค่ากิจกรรมพัฒนาคุณภาพผู้เรียน 5,306.47 ล้านบาท สนับสนุนกิจกรรมเสริมการเรียนรู้และพัฒนาศักยภาพนักเรียน

รวมทั้งสิ้น 38,819,466,800 บาท

เกณฑ์จัดสรรเงินอุดหนุนรายหัวตามระดับการศึกษา

สำหรับโรงเรียนทั่วไป อัตราเงินอุดหนุนรายหัวรวม 2 ภาคเรียน แบ่งตามระดับการศึกษา ดังนี้

ก่อนประถมศึกษา 2,040 บาทต่อคนต่อปี
ประถมศึกษา 2,280 บาทต่อคนต่อปี
มัธยมศึกษาตอนต้น 4,200 บาทต่อคนต่อปี
มัธยมศึกษาตอนปลาย 4,560 บาทต่อคนต่อปี

ส่วนการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานโดยครอบครัวและสถานประกอบการ ใช้อัตราเฉพาะตามระดับการศึกษา เช่น ก่อนประถมศึกษา 8,630 บาทต่อคนต่อปี ประถมศึกษา 8,834 บาท มัธยมศึกษาตอนต้น 12,331 บาท มัธยมศึกษาตอนปลาย 12,727 บาท และระดับ ปวช. 1–3 ที่จัดโดยสถานประกอบการ 14,083 บาทต่อคนต่อปี

นอกจากนี้ ยังมีเงินอุดหนุนรายหัวเพิ่มเติมสำหรับโรงเรียนขนาดเล็กและโรงเรียนขยายโอกาสที่เข้าเกณฑ์ โดยโรงเรียนประถมศึกษาขนาดเล็กที่มีนักเรียนไม่เกิน 120 คน ได้เพิ่ม 500 บาทต่อคนต่อปี โรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดเล็กที่มีนักเรียนไม่เกิน 300 คน ได้เพิ่ม 1,000 บาทต่อคนต่อปี และโรงเรียนขยายโอกาสที่มีนักเรียนไม่เกิน 300 คน ได้เพิ่ม 1,000 บาทต่อคนต่อปี เฉพาะนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนต้น

ช่วยนักเรียนยากจนและนักเรียนประจำพักนอน

เงินอุดหนุนปัจจัยพื้นฐานสำหรับนักเรียนยากจนมุ่งช่วยนักเรียนตั้งแต่ชั้น ป.1 ถึง ม.3 ในสถานศึกษาสังกัด สพฐ. โดยพิจารณาเบื้องต้นจากครัวเรือนที่มีรายได้เฉลี่ยไม่เกิน 3,000 บาทต่อเดือน และต้องผ่านระบบคัดกรองตามเกณฑ์ที่กำหนด ซึ่งพิจารณาทั้งรายได้ ภาระพึ่งพิง สภาพที่อยู่อาศัย ที่ดินทำกิน แหล่งน้ำ ไฟฟ้า ยานพาหนะ และของใช้ในครัวเรือน

อัตราสนับสนุนแบ่งเป็นระดับประถมศึกษา 1,000 บาทต่อคนต่อปี และมัธยมศึกษาตอนต้น 3,000 บาทต่อคนต่อปี โดยสถานศึกษาจ่ายเงินให้แก่นักเรียนหรือผู้ปกครอง เพื่อนำไปใช้จ่ายในสิ่งจำเป็น เช่น เสื้อผ้า อาหาร และค่าเดินทาง

สำหรับค่าอาหารนักเรียนประจำพักนอน กำหนดสนับสนุนมื้อละ 20 บาทต่อคน วันละ 2 มื้อ คือมื้อเช้าและมื้อเย็น รวม 200 วันต่อปีการศึกษา หรือ 8,000 บาทต่อคนต่อปี สำหรับนักเรียนประจำพักนอนระดับ ป.1–ม.3 ที่มีสถานะพักนอนในระบบข้อมูลนักเรียนตามเกณฑ์ที่กำหนด

ค่าอุปกรณ์ เครื่องแบบ และกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน

ค่าอุปกรณ์การเรียนจัดสรรรวม 2 ภาคเรียน ได้แก่ ก่อนประถมศึกษา 290 บาทต่อคนต่อปี ประถมศึกษา 440 บาท และมัธยมศึกษาตอนต้น มัธยมศึกษาตอนปลาย รวมถึง ปวช. ตามประเภทที่กำหนด 520 บาทต่อคนต่อปี โดยครอบคลุมอุปกรณ์จำเป็น เช่น สมุด ดินสอ ปากกา สีเทียน ดินน้ำมันไร้สารพิษ กรรไกร กระเป๋านักเรียน และอุปกรณ์ที่จำเป็นสำหรับนักเรียนพิการ

ค่าเครื่องแบบนักเรียนสำหรับภาคเรียนที่ 1 ปีงบประมาณ 2570 กำหนดอัตรา ได้แก่ ก่อนประถมศึกษา 325 บาทต่อคน ประถมศึกษา 400 บาท มัธยมศึกษาตอนต้น 500 บาท มัธยมศึกษาตอนปลาย 550 บาท และ ปวช. 950 บาทต่อคนต่อปี ทั้งนี้ เอกสารยังระบุรายการค่าเครื่องแบบนักเรียนเพิ่มเติมสำหรับกลุ่มเป้าหมายที่เข้าเกณฑ์เฉพาะ

ส่วนค่ากิจกรรมพัฒนาคุณภาพผู้เรียน สนับสนุนรวม 2 ภาคเรียน ได้แก่ ก่อนประถมศึกษา 570 บาทต่อคนต่อปี ประถมศึกษา 630 บาท มัธยมศึกษาตอนต้น 1,180 บาท และมัธยมศึกษาตอนปลายรวมถึง ปวช. ตามประเภทที่กำหนด 1,260 บาทต่อคนต่อปี

ค่าหนังสือเรียนจัดสรรตามระดับชั้น

งบประมาณค่าหนังสือเรียนจัดสรรตามมูลค่าหนังสือต่อชุดต่อคนต่อปี เช่น ก่อนประถมศึกษา 200 บาท ป.1 จำนวน 656 บาท ป.2 จำนวน 650 บาท ป.3 จำนวน 653 บาท ป.4 จำนวน 707 บาท ป.5 จำนวน 846 บาท ป.6 จำนวน 859 บาท ม.1 จำนวน 808 บาท ม.2 จำนวน 921 บาท ม.3 จำนวน 996 บาท ม.4 จำนวน 1,384 บาท ม.5 จำนวน 1,326 บาท และ ม.6 จำนวน 1,164 บาท

สำหรับการจัดซื้อ สถานศึกษาต้องดำเนินการตามแนวทางของ สพฐ. ทั้งการคัดเลือกหนังสือเรียนและแบบฝึกหัด การตรวจสอบความเหมาะสม และวิธีจัดซื้อที่เป็นไปตามระเบียบที่เกี่ยวข้อง โดยต้องคำนึงถึงประโยชน์ของผู้เรียนและความโปร่งใสในการใช้จ่ายงบประมาณ

วางระบบบริหารงบประมาณ ตรวจสอบได้ทุกขั้นตอน

สพฐ.กำหนดให้สถานศึกษาตรวจสอบยอดเงินที่ได้รับโอน จัดทำทะเบียนคุมเงินแยกตามรายการ วางแผนปฏิบัติการและโครงการ เสนอคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานให้ความเห็นชอบก่อนดำเนินการ พร้อมเก็บเอกสารหลักฐานการใช้จ่ายเพื่อรองรับการตรวจสอบ

การใช้เงินต้องเป็นไปตามวัตถุประสงค์และระเบียบราชการ โดยเงินอุดหนุนรายหัวสามารถใช้สนับสนุนการจัดการศึกษาในหมวดงบบุคลากร งบดำเนินงาน และงบลงทุนตามหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง หากจำนวนนักเรียนลดลงจนได้รับงบประมาณเกินกว่าจำนวนนักเรียนที่มีอยู่จริง ต้องเร่งส่งคืนเงินตามขั้นตอน ส่วนเงินที่เหลือเมื่อโครงการสิ้นสุดหรือถูกยกเลิกต้องนำส่งคลังเป็นรายได้แผ่นดิน

สำหรับเงินช่วยเหลือนักเรียนยากจน สถานศึกษาต้องจ่ายเงินตามรายชื่อที่ได้รับจัดสรรภายใน 20 วันทำการนับจากวันที่ได้รับโอนเงิน พร้อมจัดให้มีคณะกรรมการจ่ายเงินอย่างน้อย 2 คน หรือดำเนินการผ่านบัญชีธนาคารและเก็บหลักฐานไว้ตรวจสอบ ขณะที่สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาต้องโอนเงินให้สถานศึกษาในสังกัดภายใน 7 วันทำการนับจากวันที่ได้รับเงินจาก สพฐ.

นอกจากนี้ แนวทางยังกำหนดให้มีส่วนร่วมของผู้เกี่ยวข้อง การกำกับติดตาม ประเมินผล และรายงานผลการดำเนินงาน เพื่อให้เงินสนับสนุนถึงผู้เรียนตามเป้าหมายและเกิดประโยชน์สูงสุด

โครงการปีงบประมาณ 2570 จึงเป็นกลไกสำคัญในการสนับสนุนการศึกษาขั้นพื้นฐาน ลดภาระค่าใช้จ่ายของครอบครัว และเพิ่มโอกาสทางการศึกษา โดยสถานศึกษาและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต้องดำเนินการตามเกณฑ์จัดสรรและระบบตรวจสอบที่ สพฐ.กำหนดอย่างเคร่งครัด

ที่มา: แนวทางการดำเนินงานตามโครงการสนับสนุนค่าใช้จ่ายในการจัดการศึกษาตั้งแต่ระดับอนุบาลจนจบการศึกษาขั้นพื้นฐาน ปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 สำนักนโยบายและแผนการศึกษาขั้นพื้นฐาน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ