ร.5 ส่งนักเรียนไทย 206 คนเรียนต่างประเทศ เรียนทั้งทหาร–แพทย์–กฎหมาย ก่อนสู่ทุนเล่าเรียนหลวงปี 2570 เปิดรับ 9 ทุน
ย้อนรอยประวัติศาสตร์การศึกษาไทยในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 เมื่อมีการส่งนักเรียนไทยไปศึกษาวิทยาการในต่างประเทศ เพื่อให้ได้รับความรู้สมัยใหม่และนำกลับมาพัฒนาประเทศ โดยข้อมูลประวัติศาสตร์จากสำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (สำนักงาน ก.พ.) ระบุว่า ในรัชสมัยดังกล่าวมีการส่งนักเรียนไทยจำนวน 206 คนไปศึกษาต่อต่างประเทศ ครอบคลุมหลายประเทศและหลายสาขาวิชา ก่อนที่การส่งเสริมการศึกษาผ่านทุนหลวงจะพัฒนามาสู่ระบบทุนเล่าเรียนหลวงและทุนรัฐบาลในเวลาต่อมา
ร.5 ส่งนักเรียนไทยเรียนต่างประเทศ เรียนทั้งทหาร–แพทย์–กฎหมาย
การส่งนักเรียนไทยไปศึกษาต่อต่างประเทศในสมัยรัชกาลที่ 5 เป็นส่วนหนึ่งของการพัฒนาบุคลากรเพื่อรองรับการปรับปรุงประเทศให้ทันสมัย นักเรียนไทยได้เดินทางไปศึกษาในประเทศต่าง ๆ ได้แก่ อังกฤษ เยอรมนี ออสเตรีย ฮังการี เดนมาร์ก และฝรั่งเศส
สาขาวิชาที่ปรากฏในประวัติการส่งนักเรียนไปศึกษาต่างประเทศมีทั้งภาษาอังกฤษ ภาษาฝรั่งเศส ภาษาเยอรมัน คณิตศาสตร์ การทหารบก การทหารเรือ การทูต กฎหมาย แพทยศาสตร์ และวิศวกรรมศาสตร์ ซึ่งเป็นองค์ความรู้ที่มีความสำคัญต่อการบริหารราชการ การพัฒนาบุคลากรเฉพาะทาง และการนำวิทยาการสมัยใหม่มาใช้ประโยชน์ในประเทศไทย
จาก “ทุนเล่าเรียน” สู่ “ทุนคิงสกอลาร์ชิป”
ตามประวัติที่สำนักงาน ก.พ. เผยแพร่ ก่อนปี พ.ศ. 2440 มีหลักฐานการพระราชทานทรัพย์เพื่อส่งนักเรียนไทยไปศึกษาวิชาการในต่างประเทศ โดยในระยะแรกเรียกว่า “ทุนเล่าเรียน” มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ผู้รับทุนได้รับความรู้จากต่างประเทศและกลับมาปฏิบัติงานราชการ ทั้งด้านการทหารและพลเรือน
ต่อมาในปี พ.ศ. 2440 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงวางระเบียบเงินทุนหลวงเพื่อการศึกษาของนักเรียนที่จะไปศึกษาต่อต่างประเทศ เรียกว่า “ทุนคิงสกอลาร์ชิป” (King’s Scholarship) พร้อมกับการจัดระบบงบประมาณและระเบียบทุนตามความต้องการของกระทรวงต่าง ๆ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของพัฒนาการระบบทุนรัฐบาลไทย
ในเวลาต่อมา ระบบทุนมีการปรับเปลี่ยนตามสถานการณ์ของประเทศ ทั้งในด้านการคัดเลือกผู้รับทุน การบริหารจัดการ และความต้องการบุคลากรของหน่วยงานราชการ
รื้อฟื้นทุนเล่าเรียนหลวงในสมัยรัชกาลที่ 9
ประวัติของสำนักงาน ก.พ. ระบุว่า ทุนเล่าเรียนหลวงได้รับการรื้อฟื้นขึ้นอีกครั้งในปี พ.ศ. 2507 ในสมัยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 โดยเพิ่มจำนวนทุนจากปีละ 2 ทุนเป็น 9 ทุน
ต่อมาได้มีการออกระเบียบ ก.พ. ว่าด้วยทุนเล่าเรียนหลวง พ.ศ. 2508 ซึ่งประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 82 ตอนที่ 16 หน้า 97 เมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2508 เป็นหลักเกณฑ์สำคัญของการดำเนินงานทุนเล่าเรียนหลวงในยุคต่อมา
ทุนเล่าเรียนหลวงจึงเป็นส่วนหนึ่งของพัฒนาการระบบทุนการศึกษาของไทย ตั้งแต่การส่งเสริมให้นักเรียนไปเรียนรู้วิทยาการต่างประเทศในอดีต จนถึงการจัดระบบทุนที่มีหน่วยงานภาครัฐรับผิดชอบในปัจจุบัน
ทุนเล่าเรียนหลวงปี 2570 เปิดรับ 9 ทุน
สำหรับปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 สำนักงาน ก.พ. ประกาศรับสมัครสอบแข่งขันเพื่อรับทุนเล่าเรียนหลวงจำนวน 9 ทุน โดยมีกลุ่มเป้าหมายเป็นนักเรียนที่กำลังศึกษาอยู่ในชั้นปีสุดท้ายของหลักสูตรมัธยมศึกษาตอนปลาย หรือชั้น ม.6
กำหนดการรับสมัครระหว่างวันที่ 5–30 ตุลาคม 2569 ผู้สนใจสามารถตรวจสอบประกาศและสมัครผ่านระบบของสำนักงาน ก.พ. โดยตรง
คุณสมบัติผู้สมัครทุนเล่าเรียนหลวงปี 2570
ผู้สมัครต้องมีคุณสมบัติสำคัญตามประกาศสำนักงาน ก.พ. ดังนี้
- อายุ: ไม่เกิน 20 ปี นับถึงวันปิดรับสมัคร คือวันที่ 30 ตุลาคม 2569
- ระดับการศึกษา: กำลังศึกษาอยู่ในชั้นปีสุดท้ายของหลักสูตรมัธยมศึกษาตอนปลาย
- ผลการเรียน: มีคะแนนเฉลี่ยสะสมรวมทุกภาคการศึกษาที่ผ่านมาไม่ต่ำกว่า 3.50 และเมื่อสำเร็จการศึกษาแล้วต้องมีคะแนนเฉลี่ยสะสมไม่ต่ำกว่า 3.50
- ผลการสอบ: ไม่สอบตกในวิชาใดวิชาหนึ่งตลอดหลักสูตรมัธยมศึกษาตอนปลาย
- สถานะการรับทุน: ไม่อยู่ระหว่างรับทุนที่มีสัญญาผูกพันให้ปฏิบัติงานชดใช้ทุนหรือตอบแทนทุน เว้นแต่ได้รับอนุญาตจากหน่วยงานเจ้าของทุนให้สมัครสอบได้
ผู้สมัครควรอ่านประกาศฉบับเต็มอย่างละเอียด เพื่อให้ทราบข้อกำหนดอื่น ๆ เกี่ยวกับเอกสาร ขั้นตอนการสมัคร และกระบวนการสอบแข่งขัน การมีคุณสมบัติเบื้องต้นไม่ได้หมายความว่าจะได้รับทุนโดยอัตโนมัติ แต่ต้องผ่านการคัดเลือกตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด
ช่องทางสมัครและตรวจสอบประกาศทางการ
ผู้สนใจสมัครทุนเล่าเรียนหลวง ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 สามารถตรวจสอบข้อมูลจากหน่วยงานทางการได้โดยตรง
- ประกาศรับสมัครทุนเล่าเรียนหลวงปี 2570: https://www.ocsc.go.th/?post_type=scholarship&p=122637
- ระบบสมัครสอบทุนรัฐบาล: https://scholar2.ocsc.go.th/
- ข้อมูลทุนรัฐบาลสำหรับนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย: https://www.ocsc.go.th/scholarships/highschool-scholarships/
หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับการสมัครสอบ สามารถติดต่อสำนักงาน ก.พ. หมายเลข 02-547-1151 หรือ 02-547-1152–58 ส่วนปัญหาการใช้งานระบบสมัครสอบ ติดต่อ Call Center หมายเลข 02-697-0999 กด 1 กด 501 ในวันจันทร์–ศุกร์ เวลา 08.30–16.30 น.
ทุนรัฐบาลปี 2570 สำหรับนักเรียน ม.ปลาย มี 3 ประเภท
นอกจากทุนเล่าเรียนหลวงจำนวน 9 ทุนแล้ว สำนักงาน ก.พ. ยังประกาศทุนรัฐบาลสำหรับนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 อีก 2 ประเภท ได้แก่
- ทุนกระทรวงการต่างประเทศ จำนวน 5 ทุน
- ทุนวิวัฒนไชยานุสรณ์ จำนวน 2 ทุน
เมื่อรวมทั้ง 3 ประเภท มีทุนรัฐบาลรวม 16 ทุนตามข้อมูลที่ระบุในประกาศสำนักงาน ก.พ. โดยผู้สนใจต้องศึกษาคุณสมบัติและเงื่อนไขของแต่ละทุนแยกกัน เพราะอาจแตกต่างกันตามวัตถุประสงค์และหลักเกณฑ์การคัดเลือก
ตรวจสอบรายละเอียดได้ที่ https://www.ocsc.go.th/scholarships/highschool-scholarships/
จากประวัติศาสตร์สู่โอกาสทางการศึกษาของเยาวชนไทย
การส่งนักเรียนไทยไปศึกษาต่างประเทศในสมัยรัชกาลที่ 5 เป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์การพัฒนาคนและการนำวิทยาการสมัยใหม่มาใช้ประโยชน์ในประเทศไทย จากการพระราชทานทุนในระยะแรก สู่การวางระเบียบทุนคิงสกอลาร์ชิปในปี พ.ศ. 2440 และการรื้อฟื้นทุนเล่าเรียนหลวงในสมัยรัชกาลที่ 9 จนเกิดระบบทุนรัฐบาลที่มีการบริหารจัดการโดยสำนักงาน ก.พ. ในปัจจุบัน
สำหรับนักเรียนไทยที่กำลังศึกษาอยู่ชั้นปีสุดท้ายของมัธยมศึกษาตอนปลายและมีผลการเรียนตรงตามเกณฑ์ ทุนเล่าเรียนหลวงปีงบประมาณ 2570 จำนวน 9 ทุน เป็นอีกหนึ่งโอกาสในการศึกษาต่อต่างประเทศ ผู้สนใจควรตรวจสอบรายละเอียดจากประกาศทางการและสมัครภายในวันที่ 30 ตุลาคม 2569
แหล่งข้อมูลทางการ
- สำนักงาน ก.พ. — ประวัติและที่มาของทุนเล่าเรียนหลวงและทุนรัฐบาล: https://www.ocsc.go.th/oea-australia/about-oea/history/
- สำนักงาน ก.พ. — ประกาศทุนเล่าเรียนหลวงปีงบประมาณ 2570: https://www.ocsc.go.th/?post_type=scholarship&p=122637
About the Author
